Wat elke ondernemer moet weten vóór de eerste zending uit China arriveert

Van der Burg Juristen | IE-recht & handelsrecht

Goedkoop inkopen via Alibaba of een vergelijkbaar platform spreekt voor zich. De marges zijn aantrekkelijk, het aanbod is enorm en de logistiek werkt prima totdat er een bericht van de douane binnenkomt, een advocaat van een merkhouder belt of je product opeens niet meer zichtbaar is op bol.com.

Op dat moment is de schade al geleden. De vraag is dan niet alleen of er sprake is van een inbreuk op intellectuele eigendomsrechten, maar ook hoe snel en effectief je kunt reageren.

Bij Van der Burg Juristen begeleiden wij ondernemers die worden geconfronteerd met dit soort claims en adviseren wij bedrijven die het liever goed willen regelen vóórdat er iets misgaat.

Twee valkuilen die we keer op keer terugzien

1. Producten die te veel lijken op iets dat al bestaat

Merkinbreuk is het bekendste risico: een product draagt een teken dat te dicht in de buurt komt van een geregistreerd merk, of draagt dat merk zelfs letterlijk. Maar het houdt daar niet op.

Ook de vormgeving van een product of verpakking kan beschermd zijn via het modellenrecht of het auteursrecht. Een leverancier die beweert dat zijn product "origineel" of "white label" is, zegt daarmee niets over of die vormgeving elders al bescherming geniet. Populaire designs worden in China razendsnel nagebootst. Als jij die producten vervolgens in de EU verhandelt, ben jij degene op wie de rechthebbende zich richt niet de Chinese fabrikant.

De juridische toets is of het product bij de gemiddelde gebruiker een gelijke algemene indruk wekt als een beschermd Uniemodel (art. 10 GModVo), of dat beschermde auteursrechtelijke trekken zijn overgenomen. Dat is een concrete beoordeling die niet op basis van een leverancierscertificaat gemaakt kan worden.

2. Authentieke producten, maar toch verboden handel

Dit is de valkuil die ondernemers het meest verrast. Een product kan volledig authentiek zijn — gemaakt door de originele fabrikant, met een legitiem merk en toch mag jij het niet verkopen in Nederland.

Dat komt door de uitputtingsleer (art. 15 UMVo): alleen goederen die door of met toestemming van de merkhouder in de EER in het verkeer zijn gebracht, zijn vrij verhandelbaar. Toestemming voor China, de VS of Turkije geldt niet automatisch voor Europa. Importeer jij een partij die bestemd was voor een andere markt, dan pleeg je merkinbreuk ook als de goederen voor honderd procent echt zijn.

In de praktijk betekent dit dat je de herkomst van elke specifieke batch moet kunnen traceren. Algemene verklaringen van leveranciers of certificaten volstaan daarvoor niet.

Wat er vervolgens gebeurt

Een claim na inkoop uit China volgt doorgaans een vast patroon. De douane houdt een zending vast op verzoek van een rechthebbende. Of een merkhouder stuurt een sommatie. Of een platform als bol.com of Amazon haalt je listing of je hele account offline.

Al deze situaties vragen om hetzelfde: snel handelen, maar zonder overhaaste beslissingen te nemen. Eerst moet worden vastgesteld of de claim juridisch hout snijdt. Daarna bepaal je samen met je advocaat wat de verstandigste koers is: verweer voeren, schikken of de situatie operationeel oplossen.

Hoe je dit vooraf kunt voorkomen

Wie structureel buiten de EU inkoopt, heeft er baat bij om vooraf een paar gerichte vragen te stellen:

Zijn er merkrechten geregistreerd voor dit product of deze categorie in de EU? Heeft de leverancier aantoonbaar toestemming om voor de Europese markt te leveren? Is de vormgeving van het product beschermd via het modellenrecht of auteursrecht? Kan de distributieketen worden aangetoond tot aan de partij die jij afneemt?

Dat is geen overbodige bureaucratie — het is de enige manier om te voorkomen dat een aantrekkelijke deal uitloopt op een kostbare procedure.

Geconfronteerd met een claim, een douane-inhouding of een platform-takedown?

Van der Burg Juristen helpt u bij een snelle juridische analyse en een heldere strategie. Neem contact op voor een eerste bespreking.

Van der Burg Juristen — Groningen | Gespecialiseerd in IT-recht, handelsrecht en ondernemingsrecht

FAQ: Inkopen uit China en intellectuele eigendomsrechten

Kan ik aansprakelijk worden gesteld als mijn leverancier zegt dat het product origineel is? Ja. De verklaring van een leverancier heeft juridisch nauwelijks waarde. Als rechthebbende richt de merkhouder of modelrechthouder zich op de partij die de producten in de EU verhandelt — en dat ben jij. Jouw leverancier zit in China en is voor de rechthebbende in de praktijk niet bereikbaar.

Mijn product heeft geen merk. Ben ik dan veilig? Niet automatisch. Het modellenrecht en het auteursrecht beschermen de vormgeving van een product, ongeacht of er een merkteken op staat. Als jouw product te veel lijkt op een beschermd design, kun je alsnog geconfronteerd worden met een inbreukvordering.

De douane houdt mijn zending vast. Wat nu? Reageer snel, maar doe geen overhaaste toezeggingen. De douane houdt goederen vast op verzoek van een rechthebbende, maar dat betekent nog niet dat er daadwerkelijk sprake is van inbreuk. Je hebt recht op inzage in de gronden en kunt bezwaar maken. Schakel direct juridische hulp in — de termijnen zijn kort.

Bol.com of Amazon heeft mijn listing verwijderd. Kan ik dat aanvechten? Ja, maar de route verschilt per platform. Beide platforms hebben een eigen klachtenprocedure. Of een aanvechting kansrijk is, hangt af van de vraag of de onderliggende claim juridisch standhoudt. Dat moet eerst worden beoordeeld voordat je actie onderneemt.

Ik heb een factuur waaruit blijkt dat de goederen authentiek zijn. Is dat niet voldoende? In de meeste gevallen niet. Voor de uitputtingsleer gaat het erom of die specifieke partij door of met toestemming van de merkhouder voor de EER-markt in het verkeer is gebracht. Een factuur bewijst de aankoop, maar zegt niets over de bestemming waarvoor de goederen origineel zijn geproduceerd of vrijgegeven.

Wanneer is er wel sprake van legale parallelimport? Als je kunt aantonen dat de goederen door of met uitdrukkelijke toestemming van de merkhouder in de EER in het verkeer zijn gebracht. Dat vereist een traceerbare en aantoonbare distributieketen — niet alleen een verklaring van de leverancier.

Wil je meer lezen?

Abonneer je op vanderburg-recht.nl om deze exclusieve post te kunnen blijven lezen.

Nu abonneren