Bestuurder persoonlijk aansprakelijk na turboliquidatie van autobedrijf

Een besloten vennootschap kan in beginsel zelfstandig aansprakelijk worden gehouden voor haar schulden. Een bestuurder is normaal gesproken niet persoonlijk verplicht om deze schulden te voldoen. Dat kan anders worden wanneer de bestuurder schuldeisers bewust benadeelt en hem daarvan persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt.

Het Gerechtshof ’s-Hertogenbosch oordeelde dat een bestuurder persoonlijk aansprakelijk was nadat hij één schuldeiser onbetaald liet, de vennootschap via een turboliquidatie ontbond en de bedrijfsactiviteiten vervolgens met gebruikmaking van de activa van de vennootschap voortzette. De schade moet in een afzonderlijke schadestaatprocedure worden vastgesteld.

Het arrest werd gewezen op 23 september 2025 en gepubliceerd op 27 juli 2026 onder ECLI:NL:GHSHE:2025:2567.

Familieruzie rondom een autobedrijf

De procedure speelde tussen twee broers. Hun ouders hadden een autobedrijf opgericht dat werd geëxploiteerd vanuit een bedrijfspand dat eigendom was van de ouders en later tot de nalatenschap van hun vader behoorde.

Na het overlijden van de moeder en het terugtreden van de vader werd één van de broers bestuurder van het autobedrijf. Vanaf 2014 was hij bovendien enig bestuurder en eigenaar van de vennootschap.

Het autobedrijf huurde het bedrijfspand voor een bedrag van uiteindelijk € 40.000 per jaar. In november 2018 zegde de vennootschap de huurovereenkomst op. Vanwege de geldende opzegtermijn liep de huurovereenkomst echter door tot 1 december 2019.

Vanaf januari 2019 betaalde het autobedrijf geen huur meer. Op 25 september 2019 werd de vennootschap vanwege financiële problemen ontbonden door middel van een turboliquidatie.

Volgens de andere broer stond op dat moment nog een aanzienlijke huurschuld open. Hij stelde de bestuurder persoonlijk aansprakelijk voor onder meer:

• € 45.316 aan achterstallige huur;

• contractuele boetes;

• schade vanwege de gestelde gebrekkige oplevering van het pand;

• buitengerechtelijke incassokosten.

De rechtbank wees de vorderingen tegen de bestuurder aanvankelijk af. In hoger beroep kwam het hof tot een ander oordeel.

Wanneer is een bestuurder persoonlijk aansprakelijk?

Wanneer een vennootschap haar verplichtingen niet nakomt, is normaal gesproken uitsluitend de vennootschap aansprakelijk. Voor persoonlijke aansprakelijkheid van de bestuurder gelden zwaardere eisen.

Er moet sprake zijn van bijzondere omstandigheden waardoor de bestuurder persoonlijk een ernstig verwijt kan worden gemaakt. Of daarvan sprake is, hangt onder meer af van:

• de aard en ernst van de gedraging;

• de kennis die de bestuurder had;

• de financiële situatie van de vennootschap;

• de wijze waarop de bestuurder met schuldeisers is omgegaan;

• de aanwezigheid en bestemming van activa;

• de reden waarom bepaalde schuldeisers wel of niet zijn betaald.

In deze zaak werd ook een beroep gedaan op de zogenoemde Beklamel-norm. Deze norm kan worden toegepast wanneer een bestuurder namens een vennootschap verplichtingen aangaat terwijl hij weet, of redelijkerwijs behoort te begrijpen, dat de vennootschap deze verplichtingen niet kan nakomen en geen verhaal zal bieden.

Het hof vond echter onvoldoende onderbouwd dat de bestuurder bij het aangaan of voortzetten van de huurafspraken al wist dat het autobedrijf de huur uiteindelijk niet zou kunnen betalen. De aansprakelijkheid werd daarom niet op de Beklamel-norm gebaseerd.

Drie verwijten aan de bestuurder

Het hof zag wel andere omstandigheden die, in onderlinge samenhang, tot persoonlijke aansprakelijkheid leidden.

1. De verhuurder werd als enige niet betaald

Vanaf januari 2019 betaalde het autobedrijf geen huur meer. Andere schuldeisers werden volgens de appellant ondertussen wel betaald.

Een bestuurder heeft onder omstandigheden enige vrijheid om te bepalen welke schuldeisers als eerste worden voldaan. Die vrijheid is echter niet onbeperkt. Selectieve betaling kan onrechtmatig zijn wanneer een bestuurder zonder voldoende rechtvaardiging één schuldeiser onbetaald laat, terwijl andere schuldeisers wel worden voldaan.

De bestuurder had volgens het hof niet uitgelegd waarom juist de huurbetalingen volledig waren stopgezet.

2. Turboliquidatie terwijl er nog activa waren

De bestuurder stelde dat de vennootschap op het moment van ontbinding geen baten meer had. Alleen wanneer een rechtspersoon geen baten meer heeft, kan deze op grond van artikel 2:19 lid 4 BW direct ophouden te bestaan.

Het hof stelde echter vast dat het autobedrijf mogelijk nog over waardevolle activa beschikte. Het ging onder andere om:

• een overeenkomst met autoverhuurbedrijf Hertz;

• opgebouwde goodwill;

• een klantenbestand;

• andere bedrijfsmiddelen waarmee de onderneming kon worden voortgezet.

De bestuurder verstrekte geen concrete financiële gegevens waaruit bleek dat deze activa geen waarde vertegenwoordigden. Volgens het hof mocht juist van hem worden verwacht dat hij hierover duidelijkheid zou geven.

Het hof ging er daarom vanuit dat er nog activa waren die verkocht of op een andere manier te gelde gemaakt hadden kunnen worden. De opbrengst had vervolgens kunnen worden gebruikt om de schuldeisers, waaronder de verhuurder, geheel of gedeeltelijk te betalen.

3. De onderneming werd elders voortgezet

Daarnaast werd het autobedrijf volgens de appellant na de ontbinding op een andere locatie voortgezet. Daarbij werd gebruikgemaakt van de activa en commerciële relaties van de ontbonden vennootschap.

De bestuurder betwistte niet dat hij de activiteiten met gebruikmaking van deze activa had voortgezet. Evenmin bleek dat hiervoor een passende vergoeding aan de oude vennootschap was betaald.

Dit betekende dat waarde uit de vennootschap verdween, terwijl de huurschuld onbetaald bleef. Daardoor werd de verhaalspositie van de schuldeiser verder beperkt.

Persoonlijk ernstig verwijt

Het hof beoordeelde de drie gedragingen in onderlinge samenhang. De bestuurder had:

1. de huur vanaf januari 2019 niet meer betaald;

2. andere schuldeisers wel betaald;

3. de vennootschap door middel van een turboliquidatie ontbonden;

4. onvoldoende inzicht gegeven in de aanwezige activa;

5. de bedrijfsactiviteiten met gebruikmaking van die activa elders voortgezet.

Onder deze omstandigheden achtte het hof het onbetaald laten van de huur persoonlijk ernstig verwijtbaar.

De bestuurder had de nalatenschap als verhuurder benadeeld. De huurschuld was door de ontbinding van de vennootschap onverhaalbaar geworden, terwijl er volgens het hof nog activa aanwezig waren waarmee ten minste een gedeelte van de schuld had kunnen worden voldaan.

Schade wordt in aparte procedure vastgesteld

Het hof kon nog niet vaststellen hoe hoog de schade precies was. Daarvoor moest onder andere worden onderzocht:

• hoe hoog de definitieve huurschuld was;

• welke activa op het moment van de ontbinding aanwezig waren;

• wat de waarde van de Hertz-overeenkomst, goodwill en het klantenbestand was;

• welk bedrag bij een correcte vereffening aan de schuldeiser had kunnen worden betaald.

De zaak werd daarom verwezen naar een schadestaatprocedure. In die procedure wordt uitsluitend de omvang van de schade vastgesteld.

Over de uiteindelijke schadevergoeding is de gewone wettelijke rente van artikel 6:119 BW verschuldigd. De wettelijke handelsrente is niet van toepassing, omdat de vordering tegen de bestuurder betrekking heeft op schadevergoeding en niet rechtstreeks op betaling uit een handelsovereenkomst.

Turboliquidatie is geen eenvoudige ontsnappingsroute

Een turboliquidatie is niet automatisch onrechtmatig. Een vennootschap kan via een turboliquidatie worden ontbonden wanneer er daadwerkelijk geen baten meer aanwezig zijn.

Het risico ontstaat wanneer een bestuurder:

• activa niet vermeldt of niet verantwoordt;

• bedrijfsmiddelen of klanten zonder vergoeding overneemt;

• één bepaalde schuldeiser bewust onbetaald laat;

• de onderneming vanuit een nieuwe vennootschap of eenmanszaak voortzet;

• geen inzicht geeft in de financiële administratie;

• waarde aan de vennootschap onttrekt voordat schuldeisers zijn betaald.

Een turboliquidatie beëindigt de vennootschap, maar beschermt de bestuurder niet automatisch tegen persoonlijke aansprakelijkheid. Ook na de ontbinding kan een schuldeiser proberen aan te tonen dat er nog activa waren en dat de bestuurder bewust heeft voorkomen dat deze activa beschikbaar kwamen voor de schuldeisers.

Praktische lessen voor bestuurders

Bestuurders die een onderneming willen beëindigen, doen er verstandig aan om vóór de ontbinding een volledige inventarisatie te maken van alle activa en schulden.

Ook immateriële bezittingen kunnen waarde vertegenwoordigen. Denk aan goodwill, klantenbestanden, handelsnamen, domeinnamen, overeenkomsten, vergunningen en commerciële relaties.

Wanneer activiteiten door de bestuurder of een gelieerde onderneming worden voortgezet, moet duidelijk worden vastgelegd:

• welke activa worden overgenomen;

• welke waarde daaraan wordt toegekend;

• welke vergoeding wordt betaald;

• hoe de opbrengst onder de schuldeisers wordt verdeeld;

• waarom bepaalde schuldeisers eventueel eerder worden betaald dan andere.

Zonder deze administratie kan de rechter aannemen dat activa zonder vergoeding zijn overgenomen en dat schuldeisers daardoor zijn benadeeld.

Bent u bestuurder of schuldeiser?

Bij een turboliquidatie kunnen grote financiële en persoonlijke risico’s ontstaan. Voor bestuurders is het van belang om vooraf te beoordelen of werkelijk geen baten meer aanwezig zijn en of de onderneming zorgvuldig kan worden beëindigd.

Voor schuldeisers kan het zinvol zijn om te onderzoeken of bedrijfsactiviteiten na de liquidatie zijn voortgezet, activa zijn overgedragen of bepaalde schuldeisers wel zijn betaald. Onder omstandigheden kan niet alleen de ontbonden vennootschap, maar ook de voormalige bestuurder persoonlijk aansprakelijk worden gesteld.

Van der Burg Juristen adviseert ondernemers, bestuurders en schuldeisers over bestuurdersaansprakelijkheid, turboliquidaties, onbetaalde facturen en het verhalen van ondernemingsschulden.