Ontslag op staande voet wegens "frauduleus ziekteverzuim" vernietigd: waarom bedrijfsrecherche niet genoeg is

11 uur geleden
9 minuten om te lezen

Een vrachtwagenchauffeur meldde zich ziek na het verdraaien van zijn knie. Zijn werkgever Renes Recycling schakelde bedrijfsrecherche in, zag hem honden uitlaten, autorijden en over een voetbalveld lopen, en gaf hem op staande voet ontslag wegens "frauduleus ziekteverzuim". De kantonrechter ging mee. Het Gerechtshof Den Haag draaide het oordeel op 12 mei 2026 volledig om: het ontslag is onrechtmatig, de werkgever moet ruim € 7.000,- aan vergoedingen en € 3.131,- aan proceskosten betalen. Een uitspraak met grote gevolgen voor werkgevers die bij twijfel over een ziekmelding meteen naar bedrijfsrecherche grijpen en een belangrijke overwinning voor zieke werknemers.

(Bron: Gerechtshof Den Haag, 12 mei 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:1558)

Wat speelde er in deze zaak?

De werknemer was sinds 1 mei 2024 in dienst als chauffeur CE (Haakarm) bij Renes Recycling. Zijn werk bestond uit het ophalen en wegbrengen van containers met bedrijfsafval vier of vijf ritten per dag, inclusief het bedienen van de haakarm en het spannen van netten over containers. Op 4 juni 2024 — kort na afloop van zijn proeftijd meldde hij zich ziek met een verdraaide knie. Een knie waaraan hij eerder al tweemaal was geopereerd.

De huisarts schreef pijnstilling voor en verwees hem naar de fysiotherapeut. Op 21 juni 2024 had de werknemer een intakeconsult bij de arboverpleegkundige. Haar conclusie: hij was nog niet volledig arbeidsongeschikt, maar gezien zijn beperkingen — onder andere geen langdurig staan, beperkt traplopen en niet zelfstandig kunnen deelnemen aan het verkeer — werd werkhervatting op korte termijn afgeraden.

De financieel directeur vertrouwde het niet. Hij zag de chauffeur diezelfde dag in een handgeschakelde bestelbus rijden en zonder hulpmiddelen de trap naar zijn appartement opsnellen. Renes schakelde direct bedrijfsrecherchebureau in. Vier dagen lang werd de chauffeur geobserveerd. De rapportage vermeldde dat hij:

Vlot trappen op en af liep, zonder krukken.
Zijn twee honden uitliet.
Zelfstandig in een handgeschakelde auto reed.
Op een (ongelijk) voetbalveld liep.
Een keer naar de Hornbach reed.

Op 27 juni 2024 — drie dagen na ontvangst van het rapport — werd de chauffeur thuis op staande voet ontslagen wegens frauduleus ziekteverzuim.

Het oordeel van de kantonrechter — en de ommekeer in hoger beroep

De kantonrechter Rotterdam vond het ontslag op staande voet rechtsgeldig. De chauffeur moest zelfs het loon over enkele dagen terugbetalen én de kosten van de bedrijfsrecherche vergoeden.

In hoger beroep liep het volledig anders. Het Gerechtshof Den Haag oordeelde:

De observaties van Renes en het recherchebureau waren niet zodanig dat zij — zónder eerst opnieuw de bedrijfsarts of arboverpleegkundige te raadplegen — een ontslag op staande voet rechtvaardigden.
Renes betwistte niet dat de chauffeur arbeidsongeschikt was. Het ging dus niet om voorgewende ziekte, maar om de vraag of hij de ernst van zijn beperkingen had overdreven.
De arboverpleegkundige had haar oordeel gevormd op basis van het fysieke spreekuur, eigen observaties én aangeleverde medische informatie van behandelaars — niet alleen op de woorden van de werknemer.
De opmerking dat hij "niet zelfstandig aan het verkeer kon deelnemen" moest worden begrepen in de context van zijn werk: dagenlang chauffeursarbeid met een vrachtwagen en haakarm — niet een korte rit naar de Hornbach.
Het WhatsApp-bericht "Ik kan de deur niet uit – Ik loop met krukken" was te letterlijk genomen en moest worden gelezen in de context van een conflict over niet-uitbetaalde overuren.
Renes had het rapport van het recherchebureau eerst kunnen voorleggen aan de bedrijfsarts. Er was zelfs al een vervolgconsult ingepland — dat Renes zelf had geannuleerd na het ontslag.

Het resultaat voor de werkgever:

Onderdeel	Bedrag
Gefixeerde schadevergoeding	€ 3.456,- bruto
Billijke vergoeding	€ 3.456,- bruto
Transitievergoeding	€ 183,06 bruto
Proceskosten eerste aanleg	€ 678,-
Proceskosten hoger beroep	€ 3.131,-
Totaal	circa € 10.900,-

Plus: de eerder toegewezen claims van Renes (terugbetaling loon, kosten bedrijfsrecherche) werden alsnog afgewezen.

Wat is ontslag op staande voet eigenlijk?

Ontslag op staande voet is de zwaarste maatregel die een werkgever kan nemen. De arbeidsovereenkomst eindigt per direct, zonder opzegtermijn, zonder transitievergoeding en in beginsel zonder recht op WW. Vanwege deze ingrijpende gevolgen stelt artikel 7:677 BW strikte eisen:

Er moet sprake zijn van een dringende reden (artikel 7:678 BW).
De reden moet onverwijld worden meegedeeld.
Het ontslag moet onverwijld worden gegeven.
Bij de beoordeling moet alle omstandigheden worden meegewogen, inclusief persoonlijke omstandigheden.

Voorbeelden van klassieke dringende redenen: diefstal, geweld op de werkvloer, structureel werkweigeren. Frauduleus ziekteverzuim kán een dringende reden zijn — maar dan moet wel hard worden gemaakt dat de werknemer onjuiste mededelingen heeft gedaan over zijn arbeidsongeschiktheid.

Voor een vergelijkbaar voorbeeld in het openbaar vervoer, lees onze eerdere blog over het vernietigde ontslag op staande voet van een hoofdconducteur na een verdwenen Apple Watch. Ook daar werd het ontslag teruggedraaid.

De rol van de bedrijfsarts — en waarom werkgevers die niet kunnen overslaan

De kern van deze uitspraak: een werkgever mag niet op de stoel van de bedrijfsarts gaan zitten. Als er twijfel bestaat over de mate van arbeidsongeschiktheid, hoort de werkgever:

Het rapport van bedrijfsrecherche of eigen observaties voor te leggen aan de bedrijfsarts.
Een deskundigenoordeel bij het UWV aan te vragen.
De werknemer eerst in de gelegenheid te stellen om zich nader te laten beoordelen.

Pas als de bedrijfsarts of het UWV bevestigt dat de werknemer onjuist heeft verklaard, kan een ontslag op staande voet in beeld komen. Renes sloeg deze stap over en betaalde de prijs.

Voor werkgevers is dit een dure les: de verleiding om bij sterke vermoedens snel door te pakken, is begrijpelijk — maar zonder medische onderbouwing is het juridisch een schot in eigen voet. Een strategisch sparringgesprek vooraf kost een fractie van wat een verloren ontslagprocedure kost.

Bedrijfsrecherche bij ziekteverzuim: mag dat überhaupt?

Het Hof gaat er in deze uitspraak van uit dat de observaties door bedrijfsrecherche bruikbaar zijn als bewijs. Maar inzet van bedrijfsrecherche is geen vrijbrief: er moet sprake zijn van een gerechtvaardigd belang, proportionaliteit en subsidiariteit. De Autoriteit Persoonsgegevens stelt strikte eisen aan dit soort onderzoek, met name onder de AVG.

Belangrijke aandachtspunten:

Het onderzoek moet noodzakelijk zijn — minder ingrijpende middelen zijn niet voorhanden.
De inzet moet beperkt blijven (in tijd en omvang).
De werknemer heeft achteraf in beginsel recht op inzage in het rapport.
Bij een onrechtmatig onderzoek kan de werknemer schadevergoeding vorderen wegens schending van zijn privacy.

In deze zaak vorderde Renes nog dat de chauffeur de kosten van de bedrijfsrecherche (vermoedelijk enkele duizenden euro's) zou terugbetalen. Het Hof wees dat af — terecht, want het onderzoek leidde niet tot een houdbaar ontslag. Sterker: Renes kreeg de rekening zélf gepresenteerd. Twijfelt u of een onderzoek door bedrijfsrecherche in uw geval rechtmatig was? Laat dat juridisch toetsen.

De context van uitlatingen telt — ook van WhatsApp-berichten

Een fascinerend detail uit de uitspraak: de werknemer had geappt dat hij "de deur niet uit kon" en "met krukken liep". Op het eerste gezicht in tegenspraak met de observaties van honden uitlaten en autorijden. Maar het Hof keek naar de context: het bericht was verstuurd in een ruzie over niet-betaalde overuren, niet in een medische verklaring tegenover de bedrijfsarts.

Voor werknemers is dit een belangrijke maar gevaarlijke les: alles wat u via WhatsApp, e-mail of Teams stuurt, kan in een ontslagprocedure tegen u worden gebruikt. Dat het in deze zaak goed afliep, is geen garantie. Wees voorzichtig met formuleringen, zeker als u ziek bent en er al spanningen zijn met uw werkgever.

Wat had Renes anders kunnen doen?

Met de kennis van nu had Renes verschillende opties:

Vervolgconsult bedrijfsarts — het was zelfs al ingepland. Renes annuleerde het na het ontslag.
Deskundigenoordeel UWV aanvragen.
Schorsing in plaats van ontslag, in afwachting van medische beoordeling.
Bij gebleken onjuistheden: ontbinding vragen via de kantonrechter op grond van verwijtbaar handelen.
Vaststellingsovereenkomst aanbieden — vaak een veel goedkopere en zekerdere weg dan een ontslag op staande voet dat (zoals hier) wordt vernietigd.

Onze bedrijfsjuristen helpen werkgevers bij precies dit soort beslissingen: welk instrument zet u in welk stadium in, en wat is de kans van slagen?

Lessen voor werknemers

1. Een ontslag op staande voet is niet het eindstation

Veel werknemers berusten in een ontslag op staande voet uit schaamte of onmacht. Deze zaak laat zien: in hoger beroep kan het volledig anders aflopen. Wie het oneens is met het ontslag, moet binnen twee maanden een verzoekschrift indienen bij de kantonrechter anders staat het ontslag vast. Wacht dus niet.

2. Een ziekmelding is een medische beoordeling, geen werkgeversbeslissing

Uw werkgever mag observeren wat hij wil — maar of u arbeidsongeschikt bent, bepaalt de bedrijfsarts. Stem alles wat u over uw klachten zegt af op uw werkelijke situatie. Wees vooral consistent: dezelfde boodschap aan werkgever, bedrijfsarts en eventuele specialisten.

3. Pas op met flinke statements via app

"Ik kom de deur niet uit." Het klonk de werknemer in deze zaak bijna fataal. Hij had geluk dat het Hof inhoudelijk meekeek naar de context. Werknemers die hun klachten via WhatsApp dramatiseren, lopen risico. Bespreek liever feitelijk wat u wel en niet kunt.

4. Houd uw medische historie paraat

Het Hof hechtte waarde aan het feit dat de chauffeur al tweemaal aan zijn knie was geopereerd. Een goed onderbouwde medische voorgeschiedenis maakt uw verhaal geloofwaardiger. Vraag uw huisartsenjournaal op en bewaar verwijsbrieven, recepten en specialistenrapporten.

5. Vraag direct juridische hulp — ook bij twijfel

Een ontslag op staande voet vraagt om snel handelen. De fatale termijnen lopen vanaf het moment van ontslag. Een eerste gesprek is gratis en levert vrijwel altijd duidelijkheid op over uw kansen. Wij beoordelen ook of er aanleiding is voor een billijke vergoeding — die in deze zaak met succes werd toegewezen.

Lessen voor werkgevers

Voor werkgevers is deze uitspraak een waarschuwing:

Sla de bedrijfsarts niet over. Bij twijfel over arbeidsongeschiktheid is de medische professional uw belangrijkste partner. Niet de bedrijfsrecherche.
Onderzoek door bedrijfsrecherche is een hulpmiddel, geen bewijs. Observaties moeten worden gewogen tegen de medische context.
Annuleer geen lopende consulten. Renes zegde het vervolgconsult af na het ontslag — wat in het nadeel werd uitgelegd.
Onverwijldheid is geen vrijbrief voor onzorgvuldigheid. Wel snel handelen, maar pas nadat de feiten medisch zijn getoetst.
Bedenk wat een verloren procedure kost. In deze zaak: bijna € 11.000,- aan vergoedingen en proceskosten, plus reputatieschade en personeelsonrust.

Wilt u uw HR-procedure rond ziekteverzuim en ontslag laten toetsen? Onze juristen voor werkgevers helpen u vooraf niet achteraf.

Vergelijk: wanneer is een ontslag wegens verwijtbaar handelen wél terecht?

Niet elk ontslag wegens verwijtbaar handelen gaat onderuit. In een recente zaak van de Rechtbank Rotterdam werd het ontslag van een teammanager die valse geruchten verspreidde wél in stand gehouden — zelfs zonder transitievergoeding. Het verschil: in die zaak lag een uitgebreid extern onderzoeksrapport met 23 gehoorde personen, in deze chauffeurszaak alleen een rapportage van bedrijfsrecherche zonder medische onderbouwing.

Het is dus geen toeval dat het Hof zo nadrukkelijk wijst op het belang van de bedrijfsarts. Wie een ontslagdossier opbouwt, moet de juiste instrumenten in de juiste volgorde inzetten.

Veelgestelde vragen

Kan ik op staande voet worden ontslagen als ik ziek ben? Ja, maar alleen bij een dringende reden, zoals fraude of geweld. Enkel het vermoeden dat u uw klachten overdrijft, is niet genoeg. De werkgever moet zijn observaties eerst voorleggen aan de bedrijfsarts. Laat een ontslag op staande voet altijd direct beoordelen.

Mag mijn werkgever bedrijfsrecherche op mij afsturen? Onder strikte voorwaarden wel. Er moet een gerechtvaardigd belang zijn, de inzet moet proportioneel zijn en er moeten geen minder ingrijpende middelen voorhanden zijn. Bij onrechtmatige observatie kunt u schadevergoeding vorderen wegens privacy-schending.

Wat moet ik doen als ik op staande voet ben ontslagen? Direct juridische hulp inschakelen. U heeft maar twee maanden om bij de kantonrechter op te komen tegen het ontslag. Doet u niets, dan staat het ontslag vast — met alle gevolgen voor WW, transitievergoeding en reputatie.

Heb ik recht op WW na ontslag op staande voet? In beginsel niet — het UWV beschouwt dit als verwijtbare werkloosheid. Maar als de rechter het ontslag vernietigt of voor recht verklaart dat het onrechtmatig was, herleeft uw recht op WW alsnog. Reden te meer om in actie te komen.

Wat is een billijke vergoeding? Een vergoeding die de rechter toekent bovenop de transitievergoeding, als de werkgever ernstig verwijtbaar heeft gehandeld — bijvoorbeeld bij een onterecht ontslag op staande voet. In deze zaak kreeg de chauffeur € 3.456,- billijke vergoeding, gelijk aan een maandsalaris inclusief vakantietoeslag.

Wat is gefixeerde schadevergoeding? Als een werkgever ten onrechte de opzegtermijn niet in acht neemt (zoals bij een ongeldig ontslag op staande voet), is hij wettelijk een vergoeding verschuldigd ter hoogte van het loon over de opzegtermijn. Deze vergoeding is "gefixeerd" — vastgesteld in de wet, ongeacht de werkelijke schade.

Telt een WhatsApp-bericht als bewijs in een ontslagprocedure? Ja. Alle digitale communicatie kan in een arbeidsrechtelijke procedure worden ingebracht. Wel kijkt de rechter naar de context: een bericht in een conflict over overuren weegt anders dan een verklaring tegen de bedrijfsarts.

Mag mijn werkgever de kosten van bedrijfsrecherche op mij verhalen? Alleen als blijkt dat u inderdaad onrechtmatig heeft gehandeld én het onderzoek noodzakelijk en proportioneel was. In deze zaak werd de vordering van Renes afgewezen, omdat het ontslag onrechtmatig bleek.

Bent u op staande voet ontslagen?

Wacht niet. De termijn van twee maanden loopt vanaf de dag van ontslag — wie te laat is, verliest definitief de mogelijkheid om het ontslag aan te vechten.

Van der Burg Juristen helpt werknemers en werkgevers in Groningen en heel Nederland bij:

Het direct beoordelen van een ontslag op staande voet.
Het indienen van een verzoekschrift bij de kantonrechter — en zo nodig hoger beroep, zoals in deze zaak.
Het claimen van een gefixeerde schadevergoeding, billijke vergoeding en transitievergoeding.
Het onderhandelen over een vaststellingsovereenkomst als alternatief voor procederen.
Verweer voeren tegen claims wegens "frauduleus ziekteverzuim".
Beoordeling van de rechtmatigheid van bedrijfsrecherche-onderzoek en eventuele privacy-claims.

Plan vandaag nog uw gratis strategiegesprek — wij reageren binnen 2 uur, ook in het weekend via WhatsApp. Bel 085 - 4017515 of mail info@vanderburg-recht.nl.

Meer cases en analyses? Bekijk onze blogoverzicht, lees over Justin van der Burg en de recente zaken die wij behandelden.

Bron: Gerechtshof Den Haag, 12 mei 2026, ECLI:NL:GHDHA:2026:1558. Dit blog is een juridische analyse en geen vervanging voor persoonlijk advies. Voor uw eigen situatie raden wij een persoonlijk consult aan.